Mówiąc dziś o bezpieczeństwie, coraz mniej skupiamy się na „fizycznej” kwestii. Nic dziwnego, bo do dużej liczby przestępstw dochodzi w Internecie. Działalność cyberprzestępców jest bardzo groźna i koniecznie należy się przed tym chronić. Jak? Zapoznaj się z poradami, które pozytywnie wpływają na bezpieczeństwo danych osobowych w sieci. Wystarczy kilka prostych kroków, aby zwiększyć swoją cyber-ochronę.
Nie ma wątpliwości, że możliwości sieci nawet dla zwykłego użytkownika są dziś prawie nieograniczone. Dzięki Internetowi możemy kontaktować się z bliskimi z drugiego końca świata, jesteśmy w stanie robić zakupy bez wychodzenia z domu i obsługiwać różne operacje finansowe – przelewy bankowe, a nawet transakcje giełdowe. Niestety, wraz ze zwiększoną liczbą funkcji, rośnie także zagrożenie. Źle zabezpieczone, poufne informacje są coraz częściej wykorzystywane przez różnej maści przestępców. Z tego m.in. względu bezpieczeństwo danych osobowych jest tak ważne.
Dlaczego bezpieczeństwo danych osobowych pełni tak istotną rolę?
Zacznijmy od tego, jakie dane mogą stanowić groźny oręż w rękach przestępców. To różne informacje, z których część jest dostępna w sieci! Możesz nie zdawać sobie sprawy, że nieuczciwe i nieprzychylne Ci osoby mogą wykorzystać tzw. biały wywiad (OSINT) do przygotowania kompletnej bazy danych o Tobie, umożliwiającej m.in. wyłudzenie kredytu na Twoje konto.
Na jakie dane musisz zwracać szczególną uwagę? To m.in. dane dowodu osobistego (numer dowodu i seria), numer identyfikacji PESEL, adres zamieszkania, data urodzenia, a także informacje o współmałżonkach, dzieciach i dane rodziców. O ile dane dowodu osobistego są raczej zabezpieczone, tak resztę (nawet PESEL) można pozyskać z publicznych baz danych i mediów społecznościowych. Numer PESEL dostępny jest np. w dokumentach spółek i organizacji pozarządowych, udostępnionych w bazach online Krajowego Rejestru Sądowego.
W związku z tym, że dane są dość powszechne i dostępne dla osób postronnych, kwestia zabezpieczenia swoich danych osobowych to bardzo szerokie zagadnienie, nawet, jeżeli weźmiemy pod uwagę wyłącznie aktywność w Internecie. Ewentualny wyciek informacji wrażliwych może zakończyć się bolesną utratą środków finansowych, podszywaniem się przez przestępcę pod naszą tożsamość internetową lub szantażem w celu osiągnięcia określonej korzyści.
Paszport czy dowód osobisty zawierają wiele istotnych danych osobowych (fot. pixabay.com)
Do czego mogą doprowadzić źle zabezpieczone dane osobowe?
Zagrożenie poważnymi konsekwencjami jest naprawdę wysokie. Co może Cię spotkać?
- Utrata zdolności kredytowej – jeżeli dojdzie do kradzieży danych, możesz mieć problem z pozyskaniem kredytu lub pożyczki na Twoje dane. Oszust jest w stanie np. zwiększyć limit na Twojej karcie kredytowej, co uniemożliwi niekiedy m.in. pozyskanie kredytu hipotecznego.
- Wyłudzenie kredytów i pożyczek na Twoje konto – dysponując wrażliwymi danymi, przestępca może m.in. próbować wyłudzić kredyt lub pożyczkę (np. w firmie parabankowej) na Twoje konto. To wpływa na wzrost problemów finansowych.
- Utrata poufnych danych firmowych – niekiedy utrata danych osobowych daje dostęp przestępcy także do tych informacji, które są zgromadzone na firmowych serwerach. Mogą stanowić bowiem element potwierdzenia Twojej tożsamości w systemie logowania.
- Kradzież środków z banku – dzięki niektórych danym, przestępca jest w stanie dostać się do Twojego systemu bankowości elektronicznej i wyczyścić Ci konto.
- Szantaż w celach finansowych – pozyskanie informacji poufnych może stanowić dla przestępcy podstawę do szantażu i wyłudzania od Ciebie ogromnych kwot lub interesujących go informacji.
- Podszywanie się pod Ciebie w celu dalszego wyłudzania lub innych przestępstw – Twoje dane mogą stanowić świetną podstawę do przygotowania fałszywego prawa jazdy, dowodu osobistego czy paszportu. W ten sposób przestępca może działać kryminalnie „na Twoje konto”.
Jak widzisz, bezpieczeństwo danych osobowych jest niezwykle istotne. O jakich zasadach należy pamiętać, aby je skutecznie chronić?
Czytaj także: Metody i techniki detektywistyczne – pozyskiwanie informacji
Jak chronić swoje dane osobowe? To kilka podstawowych zasad
Pamiętaj, że dane osobowe należy chronić na różnych płaszczyznach – chodzi tu zarówno o kwestie świata realnego, jak i te wspomniane przez nas sprawy wirtualne. Najlepiej nie dawać komuś do ręki dowodu osobistego (wyjątkiem są organy ścigania, natomiast np. pracownikowi banku czy w hotelu możesz wyłącznie okazać dowód, bez konieczności przekazania go). Nie pozwalaj też na skanowanie dowodu (jeżeli nie jest to konieczne), czy robienie jego zdjęć. Jakie zasady zwiększające bezpieczeństwo danych osobowych powinny być z kolei stosowane w świecie wirtualnym?
Zastrzeż swój numer PESEL
Ustawodawca udostępnił opcję zastrzeżenia numeru PESEL. Dzięki temu nikt nie wykorzysta go do nieuprawnionego działania bez Twojej zgody. Jak zastrzec PESEL? Można to zrobić np. w oddziałach banku (lub w bankowości elektronicznej) lub korzystając z aplikacji mObywatel i profilu zaufanego. Do zastrzegania numeru PESEL nie są konieczne specjalne wnioski i warto to zrealizować „na zaś”. To ograniczy ryzyko wyłudzenia danych.
Aplikacja mObywatel ułatwi ochronę danych osobowych (fot. gov.pl)
Stosuj podwójne uwierzytelnianie
Podczas logowania do bankowości elektronicznej, mediów społecznościowych, kont na forach tematycznych czy innych portalach, gdzie udostępniłeś swoje dane (np. w sklepach internetowych czy kontach zakładów bukmacherskich online) stosuj zasadę podwójnego uwierzytelniania. Zabezpiecz konto hasłem kodem SMS lub specjalnym kluczem U2F, który ograniczy ryzyko włamania się do tych systemów.
Nie wysyłaj skanu swojego dowodu osobistego
Na dowodzie osobistym znajdują się wszystkie dane, które mogą służyć np. do późniejszego wyłudzenia kredytu. Z tego względu nie udostępniaj je nieupoważnionym osobom czy organizacjom. Niektóre serwisy (np. sklepy internetowe, czy serwisy bukmacherskie) wymagają stosowania takiego rodzaju uwiarygodnienia tożsamości. Skany przesyłaj jednak wyłącznie zweryfikowanym organizacjom, które np. udostępniają taką możliwość w zweryfikowanej aplikacji.
Nie wysyłaj swoich danych przez komunikatory
Pod żadnym względem nie wysyłaj numeru PESEL, daty urodzenia, imion rodziców, czy (w ogóle!) informacji o numerze i serii dowodu osobistego. Dlaczego to tak istotne? Ponieważ takie komunikatory jak np. Messenger nie są dobrze chronione. Jeżeli musisz komuś wysłać takie informacje, wykorzystaj SMS, komunikator szyfrowany (np. WhatsUP) lub zadzwoń i podaj dane w rozmowie telefonicznej.
Ogranicz grono odbiorców treści w mediach społecznościowych
Im mniej osób widzi informacje o Twoich urodzinach, miejscu zamieszkania albo zna Twoje imię i nazwisko tym lepiej. Pamiętaj, że np. dane rodzinne mogą służyć do weryfikacji logowania do bankowości elektronicznej i ułatwiają wzięcie na Twoje konto ewentualnej pożyczki czy kredytu.
Poza wyżej wskazanymi elementami, pamiętaj także aby chronić swoją kartę płatniczą. Nie podawaj wszystkich danych w każdym sklepie internetowym. Do płatności online możesz założyć specjalny portfel w wirtualnej wersji lub uruchomić w Twoim banku cyfrową wersję karty internetowej, odpowiednio zabezpieczoną i przygotowaną do transakcji w sieci.
