Jesteś tym, co klikasz: jak historia przeglądania zdradza Twoją tożsamość
Najnowsze badania naukowe potwierdzają coś, co od lat podejrzewali eksperci ds. prywatności: historia przeglądania stron internetowych może wystarczyć, by jednoznacznie zidentyfikować użytkownika i powiązać go z konkretnym profilem w mediach społecznościowych — nawet jeśli nie podaje on swoich danych osobowych. To ważne, bo wielu użytkowników wciąż nie wie, czy historia przeglądania ujawnia tożsamość użytkownika i jak działają algorytmy do identyfikacji internauty.
Zespół badaczy z Uniwersytetu w Leuven oraz Mozilla Foundation przeprowadził eksperyment, w którym analizowano unikalność zestawu odwiedzanych stron przez anonimowych użytkowników. Wyniki? Aż 95% użytkowników można było jednoznacznie zidentyfikować na podstawie zaledwie kilku odwiedzanych witryn, takich jak lokalne serwisy informacyjne, sklepy internetowe czy niszowe fora.
Badacze wykorzystali tzw. fingerprinting przeglądarki oraz korelację pomiędzy zestawami odwiedzanych stron a otwartymi sesjami logowania w mediach społecznościowych. Nawet bez ciasteczek, adresu IP czy konta Google, algorytmy były w stanie dopasować anonimową aktywność do istniejących profili na Facebooku, X (dawniej Twitterze) czy LinkedInie. Pojawia się też kwestia prawna — czy wykorzystanie fingerprintingu przeglądarki jest legalne w Polsce i jakie są jego ograniczenia.
Konsekwencje? Ogromne.
Dla firm reklamowych to złoty graal — możliwość precyzyjnego targetowania bez zgody użytkownika. Dla użytkowników — poważne zagrożenie prywatności. Nawet przeglądanie w trybie incognito nie chroni przed tego typu analizą, ponieważ unikalny wzorzec odwiedzanych witryn działa niczym odcisk palca. Warto zadać sobie pytanie: czy przeglądarka incognito chroni przed śledzeniem i w jakim zakresie?
Eksperci sugerują, że jedynym skutecznym rozwiązaniem jest stosowanie przeglądarek z aktywnymi funkcjami anty-śledzącymi (np. Firefox z Total Cookie Protection, Brave, Tor), blokowanie skryptów analitycznych i regularne czyszczenie danych lokalnych. Alternatywą jest też rozważenie rozdzielenia aktywności online — np. korzystanie z osobnej przeglądarki do logowania się na konta społecznościowe i innej do codziennego przeglądania sieci. Warto również rozważyć wykorzystanie programów szpiegujących komputer do monitorowania własnych urządzeń w celach bezpieczeństwa.
Kto nas śledzi w Internecie?
Firmy, takie jak Facebook, Google czy Twitter śledzą swoich użytkowników przez cały czas. Zmiany statusów, nowe komentarze, lajki, tweety czy wpisywane frazy w wyszukiwarce Google są ciągle śledzone i zapamiętywane. Użytkownik może zostać zidentyfikowany już po wykonaniu około 30 czynności. Podczas zakładania kont na takich stronach użytkownicy są informowani o tym, że usługodawcy nas śledzą.
Okazuje się jednak, że wiele firm i organizacji ma dostęp do naszej historii przeglądania internetu i jest w stanie nas zidentyfikować analizując te właśnie informacje. Użytkownicy mogą błędnie zakładać, że są anonimowi, gdy czytają najświeższe newsy na portalu czy przeglądają strony o interesującej ich tematyce, jednak nawet tam firmy śledzące użytkowników zbierają o nich informacje i identyfikują. Metody ochrony przed śledzeniem w sieci stają się coraz bardziej zaawansowane, ale również systemy inwigilacyjne ewoluują — podobnie jak oprogramowanie szpiegowskie na telefony, które pozwala monitorować aktywność urządzeń mobilnych.
Co pozwala na naszą identyfikację?
Uczeni chcieli sprawdzić, czy powszechnie dostępne dane pozwalają na zidentyfikowanie internauty. Okazuje się, że wszystko zależy od tego, na ilu kontach zostawimy informacje o nas, na ile stron wchodzimy z jednego urządzenia i ile ujawniliśmy o sobie w mediach społecznościowych. Bardzo przydatne są odnośniki do lubianych stron internetowych.
Wystarczy kilkadziesiąt linków, którymi internauta podzielił się na Twitterze, żeby w ponad 50% przypadków dało się go zidentyfikować. Jeszcze więcej identyfikacji udało się zebrać, gdy w badaniu 374 ochotników zgodziło się przedstawić badaczom swoją historię przeglądarki. Wówczas w 70% przypadków powiązano internautę z profilem w mediach społecznościowych. Fingerprinting przeglądarki co to jest? To technika, która analizuje unikalne cechy Twojej przeglądarki — od rozdzielczości ekranu po zainstalowane czcionki.
Jak zauważył profesor Yves-Alexandre de Montjoye z Imperial College London, badania te potwierdziły, że bardzo łatwo można zbudować działający na masową skalę system identyfikujący internautów na podstawie odwiedzanych przez nich witryn. I pewnym jest, że takie systemy już od dawna istnieją (o czym można przeczytać w Ustawie Inwigilacyjnej). „Musimy przemyśleć nasze podejście do prywatności i ochrony danych, gdyż to kolejne w ostatnich latach badania pokazujące poważne luki w tym, co nazywamy anonimizowaniem danych” — dodaje prof. Yves-Alexandre de Montjoye.
Jak chronić prywatność podczas przeglądania internetu?
Aby zwiększyć swoją prywatność, warto poznać narzędzia i strategie ochrony tożsamości online. Przykładowo, nie każdy wie, czy VPN chroni przed analizą historii przeglądania albo jak działają narzędzia do anonimizacji historii przeglądania. Dobrą praktyką jest również unikanie udostępniania linków w social media, ponieważ takie działania mogą ujawniać tożsamość użytkownika.
Z kolei najlepsze przeglądarki z funkcją ochrony prywatności 2025, takie jak Firefox, Brave czy Tor, pozwalają ukryć swoją aktywność w sieci przed reklamodawcami. Warto też rozważyć użycie wykrywaczy podsłuchów i urządzeń szpiegowskich, jeśli podejrzewasz, że ktoś monitoruje Twoją aktywność nie tylko online, ale również w świecie rzeczywistym.
Nie należy też zapominać, że Google śledzi użytkowników nawet bez konta — co stanowi wyzwanie dla pełnej anonimowości. Jak zabezpieczyć się przed identyfikacją online? Kluczem jest kombinacja odpowiednich narzędzi technicznych oraz świadomego zarządzania swoją cyfrową obecnością w sieci.
– doradca w zakresie urządzeń do inwigilacji i kontrinwigilacji, praktyk wykrywania oraz ekspert w zakresie survivalu.
Ważna jest edukacja, a więc świadomość każdego z nas, że wszystko, co robimy i umieszczamy w internecie może być wykorzystane nie tylko w celach marketingowych, ale przeciwko nam. Oby więcej takich artykułów, jak ten.