Zasada podstawowa jest prosta: możesz nagrać rozmowę, w której sam uczestniczysz, bez pytania rozmówcy o zgodę. Nie możesz legalnie nagrać rozmowy osób trzecich, w której nie bierzesz udziału. Cała reszta tego artykułu to niuanse wokół tej jednej granicy, bo w praktyce właśnie tam pojawia się najwięcej pytań, od dowodów w sprawie rozwodowej po nowy problem, o którym dziesięć lat temu nikt jeszcze nie myślał: czy nagranie w ogóle jest prawdziwe.
Rozmowy, w których nie uczestniczysz
To najsurowiej traktowana kategoria. Art. 267 Kodeksu karnego przewiduje odpowiedzialność karną dla tego, kto w celu uzyskania informacji, do której nie jest uprawniony, zakłada lub posługuje się urządzeniem podsłuchowym, wizualnym albo innym urządzeniem specjalnym. Grozi za to kara pozbawienia wolności do lat dwóch.
Dotyczy to każdej sytuacji, w której zostawiasz ukryty dyktafon, kamerę lub inne urządzenie po to, żeby zarejestrować rozmowę, w której sam nie bierzesz udziału, niezależnie od motywacji. Podejrzenie zdrady, konflikt sąsiedzki czy ciekawość nie zmieniają kwalifikacji prawnej takiego działania. Szerzej o granicach tego, co wolno w takich sytuacjach, pisaliśmy w artykule Podejrzenie zdrady: co wolno sprawdzić, a co jest przestępstwem.
Nagrania dzieci
Odrębną kwestią jest nagrywanie rozmów, w których biorą udział dzieci, na przykład w przedszkolu czy szkole, gdy rodzic podejrzewa, że dziecku dzieje się krzywda. Sytuacja pozostaje prawnie niejednoznaczna, a orzecznictwo w takich sprawach bywa niespójne. Zanim sięgniesz po tego rodzaju rozwiązanie, rozważ rozmowę z placówką albo, w przypadku poważniejszych podejrzeń, z psychologiem czy prawnikiem, zamiast zakładać, że nagranie samo w sobie rozwiąże problem.
Rozmowy, w których uczestniczysz
Tu sytuacja jest prostsza, ale nie pozbawiona własnych zasad. Nagrywanie rozmowy, w której jesteś stroną, nie stanowi przestępstwa z art. 267 KK, niezależnie od tego, czy druga osoba wie o nagrywaniu. Konstytucja w art. 47 chroni jednak prawo do prywatności, a Kodeks cywilny w art. 23 wymienia dobra osobiste, w tym prywatność i wizerunek, jako podlegające ochronie.
W praktyce oznacza to, że samo nagranie rozmowy, w której uczestniczysz, jest bezpieczne od odpowiedzialności karnej, ale jego upublicznienie bez zgody rozmówcy, na przykład publikacja w internecie, może rodzić odpowiedzialność cywilną za naruszenie dóbr osobistych. Jeśli planujesz wykorzystać nagranie wyłącznie jako materiał dowodowy w konkretnym postępowaniu, ryzyko jest znacznie mniejsze niż przy upublicznieniu go szerzej.
Nagranie jako dowód w sprawie rozwodowej
W procesie cywilnym, w tym rozwodowym, sądy dopuszczają nagrania zdobyte bez zgody rozmówcy częściej, niż mogłoby się wydawać, zwłaszcza gdy jest to jedyny sposób wykazania danej okoliczności faktycznej. Stanowisko takie potwierdził Sąd Najwyższy między innymi w wyroku o sygnaturze II CSK 478/15. Ostateczna decyzja o dopuszczeniu konkretnego dowodu należy jednak zawsze do sądu rozpoznającego sprawę i zależy od okoliczności, dlatego przed zebraniem materiału warto skonsultować się z pełnomocnikiem co do tego, czy w Twojej sprawie w ogóle będzie miał znaczenie dowodowe.
Nowy problem: czy nagranie jest w ogóle prawdziwe
To wątek, którego nie mogła zawierać żadna wcześniejsza wersja tego artykułu, a który w 2026 roku ma realne znaczenie praktyczne.
Technologia generowania i modyfikowania głosu oraz obrazu przez sztuczną inteligencję rozwinęła się na tyle, że zgłoszone jako dowód nagranie czy zdjęcie nie musi już przedstawiać zdarzenia, które faktycznie miało miejsce. W sprawach rozwodowych i o zdradę pojawia się już problem spreparowanych, wygenerowanych przez AI materiałów przedstawianych jako autentyczne dowody. Jedyną skuteczną odpowiedzią na taką sytuację jest wniosek dowodowy o opinię biegłego sądowego z zakresu informatyki śledczej, cyfrowej analizy obrazu i wideo lub fonoskopii, który potrafi wykryć niespójności niemożliwe do zauważenia gołym okiem czy uchem, na przykład nienaturalny rytm mrugania powiek czy niedopasowanie dźwięku do ruchu żuchwy na nagraniu wideo.
Od 2 sierpnia 2026 roku zaczynają obowiązywać przepisy unijnego rozporządzenia o sztucznej inteligencji (AI Act) nakładające obowiązki przejrzystości wobec treści syntetycznych: materiał wygenerowany lub istotnie zmodyfikowany przez AI powinien być odpowiednio oznaczony. Nie oznacza to, że deepfake staje się przez to automatycznie nielegalny, ale że twórca takiej treści ma obowiązek ujawnić jej sztuczne pochodzenie.
Praktyczny wniosek dla kogoś zbierającego materiał dowodowy jest taki: samo posiadanie nagrania to dziś za mało, jeśli druga strona może zakwestionować jego autentyczność. Warto zadbać o zachowanie oryginalnego pliku bez dalszej obróbki, metadanych urządzenia rejestrującego i, w miarę możliwości, o niezmienianie formatu pliku, bo to ułatwia późniejszą weryfikację przez biegłego, gdyby doszło do sporu o autentyczność.
Przemoc domowa: wyjątek, który sądy traktują inaczej
W sprawach dotyczących przemocy fizycznej lub psychicznej sądy zwykle podchodzą do nagrań zdobytych bez zgody drugiej strony przychylniej niż w typowych sporach cywilnych, traktując wysoką szkodliwość społeczną takiego czynu jako okoliczność uzasadniającą dopuszczenie dowodu. Warunkiem pozostaje możliwość zweryfikowania autentyczności materiału, o czym więcej w sekcji powyżej.
Nagrywanie w pracy
Pracodawca może nagrywać rozmowy z klientami, pod warunkiem że klienci są o tym poinformowani, zwykle komunikatem na początku połączenia. Nagrywanie prywatnych rozmów pracowników, w tym rozmów telefonicznych niezwiązanych z wykonywaniem obowiązków, podlega odrębnym ograniczeniom i wymaga podstawy w regulaminie pracy. Szerzej opisaliśmy zasady legalnego monitoringu pracowniczego w artykule Jak legalnie monitorować pracownika?
RODO: kim stajesz się, nagrywając inne osoby
To wątek pominięty w poprzedniej wersji tego artykułu, a istotny niezależnie od tego, czy nagranie jest legalne w rozumieniu prawa karnego.
Jeśli nagranie pozwala zidentyfikować konkretne osoby, stajesz się administratorem ich danych osobowych w rozumieniu RODO, z obowiązkami dotyczącymi podstawy przetwarzania, minimalizacji i zabezpieczenia danych. Wyjątkiem jest tak zwany wyjątek domowy, obejmujący czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze, na przykład nagranie własnej rodziny we własnym mieszkaniu. Wyjątek ten nie obejmuje już nagrań rozszerzających się na osoby spoza gospodarstwa domowego ani sytuacji o charakterze zawodowym czy komercyjnym.
FAQ
Czy mogę nagrać rozmowę bez zgody rozmówcy, jeśli sam w niej uczestniczę?
Czy sąd przyjmie nagranie zdobyte bez zgody drugiej strony jako dowód w sprawie rozwodowej?
Czy sądy mogą dziś kwestionować autentyczność nagrań ze względu na sztuczną inteligencję?
Podsumowanie
Granica jest jedna: możesz nagrywać rozmowy, w których uczestniczysz, nie możesz legalnie nagrywać cudzych rozmów bez swojego udziału. Wokół tej zasady narosło sporo niuansów, dotyczących publikacji nagrania, dowodów w sprawach rozwodowych czy nagrywania w pracy, a od niedawna doszedł też zupełnie nowy problem: czy przedstawione jako dowód nagranie jest w ogóle prawdziwe. W razie wątpliwości, zwłaszcza przy sprawach sądowych, warto skonsultować plan z prawnikiem, zanim zaczniesz nagrywać, a nie dopiero wtedy, gdy materiał trzeba będzie przedstawić w sądzie.
Specjalista ds. techniki detektywistycznej z ponad 10-letnim stażem. Łączy doradztwo techniczne (dobór sprzętu do wykrywania podsłuchów, kamer i lokalizatorów GPS) z praktyką terenową, prowadząc kontrole antypodsłuchowe (TSCM). Na co dzień współpracuje z agencjami detektywistycznymi.
Nagrywanie rozmów to poważny problem, wiele wątpliwości w tym artykule mi rozwialiście. Chociaż te przepisy, które się ścierają: ochrona prywatności a prawo do nagrywania gdy jest się stroną, to chyba można jakoś lepiej uściślić, wyjaśnić sytuacje, kiedy jest to dopuszczalne. Chociaż z tym nagrywaniem dzieci to uważam że jest przesada,bo czemu traktować dzieci jak jakieś głupsze istoty od dorosłych. Przecież one tez mają prawo do pewnej swobody, a zachowania w zupełnie inny sposób można prostować itd… piękne to prawo mamy, naprawdę.
Bardzo przydatny artykuł, tylko jednocześnie dość dużo mówiący o słabym stanie polskiego prawa..no ale co zrobic.
prezycyjnie rozróżniliście odpowiedzialność karną od cywilnej,to się ceni,bo trudno w to uwierzyć ale jak widzę po forach niewiele ludzi to wgl rozróżnia. A co do jakości polskiego prawa, gdy chodzi o nagrywanie rozmów osobiście uważam że tak tragicznie nie jest, często ważny jest kontekst, a to już oceni sędzia, a nie rozstrzygnie czasem niesprawidliwy suchy paragraf
Witam,
w moim wcześniejszym doświadczeniu zawodowym ( branża finansowo- windykacyjna) działałam tak, ze pozyskiwałam zlecenia telefonicznie, rozmowy były nagrywane, ale Klienci nie byli o tym fakcie informowani przez żaden ivr, ani przeze mnie. po moim pytaniu do działu prawnego, usłyszałam odpowiedź, że jeśli jako organizacja, wykorzytsujemy rozmowy wyłącznie do celów szkoleniowych, nie ma obowiązku do informowaniu o nagrywaniu rozmów
prosze o opinię
dziękuję za informację
Pytanie to jest do prawnika, gdyż ten przypadek nie jest jasno wyjaśniony w Ustawie. Naszym zdaniem, jeżeli w rozmowie padają, np. imiona i nazwiska to przedsiębiorca chcący te rozmowy wykorzystać np. szkoleniowo, powinien zapytać o zgodę na nagrywanie i przetwarzanie.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U.2014.1182 j.t.) mówi, że konieczne jest uzyskanie zgody rzez przedsiębiorcę na nagrywanie i wykorzystanie nagrań zawierających dane osobowe.
Dodatkowo Art. 23 kładzie nacisk na dobra podlegające szczególnej ochronie.
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.2014.121 j.t.)
„Art. 23. Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.”
Witam,
Zastanawiam się nad zrobieniem nagrania audio wypowiedzi podczas wizyty u lekarza, które chcę później udostępnić. To nagranie nie byłoby oczywiście czymś złym, a jedynie potwierdzeniem wiedzy medycznej- wykorzystanie autorytetu lekarza. Żadna informacja nie sugerowałaby osoby lekarza ani nie wskazywala miejsca jego pracy a glos bylby zmieniony komputerowo. Czy moge cos takiego zrobic? Czy moge w ogole nagrac? Jak to wyglada? W programach typu „Uwaga” to przechodzi. Proszę o odpowiedz.
Teoretycznie, jeżeli jest się adresatem wypowiedzi drugiej osoby i bierze się udział w tej rozmowie, to można taką rozmowę nagrać, najlepiej jednak przed podjęciem takich czynności zasięgnąć rady prawnika. Nie jestem pewien, czy w tym przypadku ma znaczenie, np. tajemnica lekarska i inne tego typu kwestie.
niestety podsłuchiwanie rozmów telefonicznych stalo się coraz powszechniejsze. już nie mówię o filmach 🙂 Trzeba uważać, co i gdzie się mówi. teraz każdy tylko patrzy jak poprawić sobie, nawet kosztem innych
Dzięki za ten artykuł! Dzwonił do mnie jakiś lipny konsultant zaczął mi wciskać jakieś skarpety , a jak się zapytałam, czy rozmowa jest nagrywana bo nie wyrażam zgody to próbował mi wmówić, że nagrywanie rozmów bez zgody rozmówcy jest legalne.. nie przedstawił się z jakiej jest firmy ani nic…iść z tym na policję?
Witam.
Miałem taką sytuację że najemca mnie nagrywał podczas ostatniej rozmowy przy zdaniu kawalerki poinformował mnie na końcu że nagrał mnie. Przyczyną -Nie chciałem mu oddać kaucji ze względu na wyrządzone mi szkody na kawalerce.
Czy mógł mnie nagrywać?
Witam. Mam pytanie w takim razie. Znajomy rozmiawial przez telefon z siostrą o osobie która nagrała to co mówił. Mówił o tej osobie ale nie padły żadne groźby karalne. Czy ta osoba która nagrała tą rozmowę (słowa znajomego) swoim telefonem może podać go o zniesławienie?
Chciałabym się dowiedzieć czy nagrywanie rozmów w których się nie uczestniczy ale są to rozmowy między osobą niepełnosprawną która jest wykorzystywana nękana i nachodzona w domu i nie potrafi lub nie chce sama się obronić przed przemocą psychologiczną i fizyczną jest uzasadnione. Czy mimo jej sprzeciwu spowodowanego strachem i podatnym wpływem osoby wykorzystującej można w jej domu założyć podsłuch by udowodnić przemoc psychiczną i fizyczną? Jak się ma także podsłuch do osoby ubezwłasnowolnionej? Chodzi o tę samą osobę z tym samym problemem. Szukamy pomocy ponieważ osoba niepełnosprawna jest osobą wpływową i wykorzystywaną. Czy ubezwłasnowolnienie może być usprawiedliwieniem dla założenia takiej osobie podsłuchu? Dodam że osoba niepełnosprawna sama kiedyś nagrywała przestępstwa jej wyrządzone ale z powodu strachu i uzależnienia emocjonalnego do kata nigdy ich nieupubliczniła bo boi się zemsty. My jako rodzina chcemy jej pomóc. Proszę o odpowiedź. Dziękuję.
Przed podjęciem jakichkolwiek działań w tak ważnym temacie, należy porozmawiać z prawnikiem, gdyż jest na bieżąco z przepisami prawa i na pewno ma znacznie większe doświadczenie i styka się z podobnymi problemami częściej niż my. Chcemy jednak odpowiedzieć na pytanie, czy jest to przestępstwo – jest, ale czy w razie złożenia pozwu, sąd ukarze nagrywającego? To już zależy od sądu i każdego przypadku z osobna. Może okazać się tak, że sąd uzna nagrywającego za winnego, ale biorąc pod uwagę niską szkodliwość czynu oraz przesłanki, którymi było ratowanie osoby bliskiej, odstąpić od wymierzenia kary.
Niedawno mnie ktoś szantażował nagraniem z intymnej rozmowy, w której szantażysta nie brał udziału .. teraz wiem, że to ta osoba ma kłopoty i zamierzam odwdzięczyć się pozwem. Dziękuje
Też mam pytanie – mam problem z komputerem, temat się już ciągnie kilka miesięcy, sprzęt był drogi, a nie działa jak powinien. konsultanci na infolinii mówią jedno, potem przychodzi pismo i mówi drugie. Chce zadzwonić jeszcze raz do działu reklamacji i nagrać rozmowę, zeby mieć podkładkę. Czy osoba po drugiej stronie moze mi odmówić rozmowy, jesli powiem, ze zamierzam ją nagrać? bo przecież oni nagrywaja. A może nie informować o tym, że nagrywam?
WITAM . Wiec jesli dobrze zrozumialemto moge dac synowi dyktafon z kamera w dlugopisie .. do nagrania przerw w szkole chodzi o dokuczanie przez innych i udowodnienie nauczycielom ze jednak cos sie dzieje zlego
Witam
Czy nagranie w którym jest przemoc psychiczna nad dzieckiem mogę przekazać pracownikowi socjalnemu Ops lub kuratorowi sądowemu ?[ takie nagranie z mojego telefonu gdzie nie słychać mojego głosu]
Pingback: Jak poradzić sobie z mobbingiem w pracy? - Blog detektywistyczny - AlfaTronik
Pingback: Szantaż – jak reagować i zebrać dowody? - Blog detektywistyczny - AlfaTronik
Pingback: Mini kamera do samochodu? Jak wybrać? - Blog detektywistyczny - AlfaTronik
Pingback: Jak zbudować podsłuch? Czy to możliwe i czy ma sens – Blog detektywistyczny – AlfaTronik